Artykuł - Reguła 90 stopni - uderzenia zbite

Bardzo ważnym elementem gry w bilard jest umiejętność przewidywania, w którym kierunku biała bila będzie się poruszać po kontakcie z bilą wbijaną. Dzięki temu można efektywnie planować kolejne uderzenia i ułatwiać sobie celowanie oraz wbijanie poszczególnych bil. Jedną z najważniejszych zasad z tym związanych jest reguła 90 stopni. Polega ona na tym, że bila biała (bez wstecznej ani postępowej rotacji) oraz bila uderzana przez nią odbijają się od siebie pod kątem 90°. Innymi słowy linia zderzenia bil jest prostopadła do linii odbicia białej. Reguła ta obowiązuje tylko wtedy, gdy biała ślizga się po stole bez górnej ani dolnej rotacji w momencie uderzenia w inna bilę. Takie zagranie nazywa się uderzeniem zbitym.

Rysunek 2 pokazuje niektóre przypadki, w których obowiązuje reguła 90°. Przypadek w lewym górnym rogu pokazuje sytuację, gdy bila wbijana jest w małej odległości dlatego, aby uzyskać prostopadły kąt odbicia należy białą uderzyć w środek (lub nieco niżej) z dowolną siłą oprócz bardzo słabej. Jeśli zagrywamy bardzo delikatnie białą trzeba uderzyć poniżej środka, gdyż w trakcie drogi do bili wbijanej długi czas tarcia o sukno będzie niwelował wsteczną rotację i dążył do nadania jej rotacji postępowej (toczenia się). Sytuacja w prawym górnym rogu przedstawia zagranie, w którym biała jest w średniej odległości od bili wbijanej. W tym wypadku należy uderzyć z większą siłą tak, aby biała nie zaczęła się toczyć. Uderzenie w prawym dolnym rogu jest takie same jak poprzednie, ale zagrane jest z mmniejszą siłą a w celu zniwelowania efektu toczenia dodaje się rotacji wstecznej. Ostatni z przypadków pokazany w prawym dolnym rogu to biała położona w dużej odległości od bili wbijanej. W tym wypadku, aby uzyskać efekt ślizgania się białej w momencie zderzenia wymagane jest mocne zagranie z dolną rotacją.

Rysunek 3 przedstawia fotografię ustawienia ręki pomocnego przy wizualizacji kąta odbicia. Palec wskazujący wyrównuje się z linią zderzenia, a kciuk wskazuje wtedy kierunek poruszania się białej bili. Jedynym wyjątkiem, w którym nie obowiązuje reguła 90 stopni jest przypadek zagrania bil idealnie na wprost. Wtedy biała zatrzymuje się w miejscu przekazując całą siłę bili uderzanej. Takie zagranie nazywamy stopem.

Reguła 90 stopni jest bardzo przydatna przy unikaniu wpadnięcia białej do łuzy, rozbijaniu białą innych bil stanowiących problem na stole, wbijaniu bil białą uderzającą wcześniej w inną bilę oraz przy omijaniu innych kul w celu uzyskania wymaganej pozycji. Rysunek 4 przedstawia sytuację, gdy biała zagrywana ze stopem, ze średnią siłą, po zderzeniu wpada do łuzy. W celu uniknięcia faulu należy nadać białej bili górną bądź dolną rotację. Jak widać zagranie cofki powoduje wygięcie toru lotu białej i tym samym zwiększenie kąta odbicia. Z kolei rotacja górna powoduje skrócenie kąta odbicia. Innym rozwiązeniem może być delikatne uderzenie. Wtedy biała w drodze do bili wbijanej zaczyna się toczyć a następnie po zderzeniu porusza się pod kątem niższym niż 90 stopni. Rotacje boczne praktycznie nie mają żadnego wpływu na kąt odbicia białej bili i zmieniają kąt jej ruchu dopiero w momencie odbicia od bandy.